Umowa darowizny

Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego umowa darowizny polega na bezpłatnym świadczeniu darczyńcy na rzecz obdarowanego, dokonywanym kosztem jego dotychczasowego majątku. Do zawarcia tego rodzaju umowy dochodzi najczęściej między członkami najbliższej rodziny, jednakże prawo w żadnym wypadku nie wyklucza przekazania określonych składników majątkowych podmiotom niespokrewnionym. Co do zasady oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego (art. 890 § 1 KC), a zatem niezbędny do przeprowadzenia takiego działania pozostaje notariusz. W naszej kancelarii notarialnej w Łodzi można uzyskać wyczerpujące informacje dotyczące skutków prawnych wynikających z dokonywanej czynności. Sporządzony akt notarialny stanowi dokument urzędowy, co sprawia, że ma on fundamentalne znaczenie dla utrzymania pewności i bezpieczeństwa obrotu prawnego.

Jakie składniki majątku może objąć darowizna u notariusza?

Przedmiotem darowizny mogą być wszelkie prawa oraz rzeczy, którymi darczyńca może swobodnie i zgodnie z prawem dysponować. W codziennej praktyce najczęściej przekazywane są nieruchomości, takie jak samodzielne lokale mieszkalne, zabudowane domy jednorodzinne czy niezabudowane grunty budowlane, choć to tylko kilka przykładów. Przeniesienie składników majątkowych dokonane za życia darczyńcy często stanowi formę wcześniejszego uregulowania stosunków własnościowych. Tego rodzaju czynności często pozostają w związku z przyszłymi sprawami spadkowymi, co może w przyszłości wymagać od spadkobierców odpowiedniego uporządkowania oraz uzupełnienia dokumentacji. Oprócz nieruchomości darczyńca może skutecznie przekazać środki pieniężne, udziały w funkcjonujących spółkach prawa handlowego czy wartościowe przedmioty ruchome. Co warto podkreślić, notariusz przed sporządzeniem umowy darowizny bada dokładnie stan prawny przekazywanego mienia w odpowiednich rejestrach i księgach wieczystych.

Kiedy notariusz musi sporządzić akt notarialny?

Prawo cywilne ściśle przewiduje sytuacje, w których niezachowanie szczególnej formy aktu notarialnego skutkuje bezwzględną nieważnością dokonywanej czynności prawnej. Dzieje się tak zawsze, gdy oświadczenie woli darczyńcy dotyczy przeniesienia własności nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Z kolei przekazanie gotówki lub rzeczy ruchomych następuje często bez zachowania formy szczególnej, jeśli przyrzeczone świadczenie zostaje od razu spełnione. Jednakże pomimo braku bezwzględnego obowiązku ustawowego dla każdego rodzaju mienia, strony bardzo często decydują się na udokumentowanie czynności w postaci aktu. Darowizna sporządzona w formie aktu notarialnego ułatwia stronom późniejsze wykazanie ich praw do nabytego majątku przed organami administracji państwowej.

Wykaz dokumentów niezbędnych do podpisania umowy darowizny w Łodzi

Przystąpienie do czynności w naszej kancelarii w Łodzi wymaga wcześniejszego zgromadzenia i przedłożenia stosownej dokumentacji, która potwierdza stan faktyczny oraz prawny darowanego majątku. Weryfikacja tożsamości wszystkich osób biorących udział w spotkaniu odbywa się na podstawie ważnych dowodów osobistych lub paszportów. Jeżeli przedmiotem darowizny jest własność nieruchomości, konieczne staje się dostarczenie podstawy jej nabycia (na przykład wypisu aktu notarialnego) oraz podanie aktualnego numeru księgi wieczystej. W przypadku lokali objętych spółdzielczym prawem własnościowym wymaga się dodatkowo zaświadczenia ze spółdzielni mieszkaniowej o przysługującym tytule prawnym. Notariusz każdorazowo informuje uczestników o szczegółowej liście potrzebnych dokumentów, która jest dostosowana do konkretnego stanu faktycznego.

Kwestie podatkowe przy umowie darowizny

Nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem bezpłatnego przysporzenia podlega przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn. Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, że ustawodawca przewidział w tym zakresie możliwość skorzystania z całkowitego zwolnienia z tego podatku dla osób z tak zwanej zerowej grupy podatkowej. Do tej kategorii zaliczają się między innymi obecni małżonkowie, zstępni, wstępni, rodzeństwo, ojczym oraz macocha. Warunkiem koniecznym do zachowania przysługującej ulgi jest zgłoszenie faktu nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w nieprzekraczalnym terminie sześciu miesięcy od momentu powstania obowiązku podatkowego. Przygotowując umowę darowizny, notariusz pobiera należne podatki oraz opłaty sądowe, a następnie przekazuje je bezpośrednio na konta odpowiednich państwowych instytucji.

Czy przepisy dopuszczają odwołanie złożonego oświadczenia woli?

Przepisy prawa polskiego dopuszczają możliwość odwołania wykonanego już przysporzenia majątkowego, lecz wymaga to bezwzględnego zaistnienia ściśle określonej w ustawie przesłanki. Powodem uzasadniającym taki krok jest dopuszczenie się przez obdarowanego rażącej niewdzięczności względem swojego darczyńcy. Oświadczenie o odwołaniu przekazania majątku składa się drugiej stronie na piśmie, a prawnym skutkiem takiej decyzji powinno być powrotne przeniesienie własności. Aby uczynić zadość związanym z tym formalnym obowiązkom, niezbędne jest wykonanie zobowiązania poprzez zawarcie umowy przenoszącej powrotnie na darczyńcę własność przedmiotu darowizny, przy czym może pomóc notariusz, dokonując tego w formie aktu notarialnego. Natomiast jeśli obdarowany stanowczo odmawia zwrotu otrzymanego mienia, spór z reguły znajduje swój finał w toku postępowania przed sądem cywilnym.