Umowa sprzedaży lokum
Przy planowanej sprzedaży mieszkania notariusz zapewnia formę wymaganą przez prawo i porządkuje dokumenty jeszcze przed podpisaniem aktu. Dla sprzedającego i kupującego oznacza to jedną procedurę z ustaloną kolejnością dokumentów, rozliczeń i wpisów, w której umowa sprzedaży lokum od razu wywołuje skutki prawne i pozwala rozpocząć formalności wieczystoksięgowe.
Kancelaria notarialna w Łodzi nie kończy pracy na sporządzeniu dokumentu. Wyjaśniamy treść czynności, sprawdzamy stan prawny nieruchomości i dobieramy wykaz załączników do rodzaju prawa, niezależnie od tego, czy chodzi o lokal stanowiący odrębną własność, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu czy dom.
Sprzedaż mieszkania wymaga aktu notarialnego
Sprzedaż mieszkania i sprzedaż domu są ważne tylko wtedy, gdy strony zawierają umowę w formie aktu notarialnego. Brak tej formy oznacza nieważność czynności. Akt notarialny sprzedaży nieruchomości ma znaczenie praktyczne, bo łączy oświadczenia stron, sposób zapłaty, dane nieruchomości i wniosek wieczystoksięgowy w jednym urzędowym dokumencie.
Nasza kancelaria notarialna w Łodzi uwzględnia przy tym interesy obu stron. Kupujący wie, co nabywa i na jakich warunkach, a sprzedający ma określone terminy zapłaty, wydania lokalu i rozliczenia opłat.
Co obejmuje akt notarialny sprzedaży nieruchomości?
Przygotowany akt zawiera oznaczenie stron, podstawę własności sprzedającego, dokładny opis lokalu lub domu, cenę, sposób i termin zapłaty, termin wydania nieruchomości oraz oświadczenia potrzebne do wpisów w księdze wieczystej. W praktyce zamieszczamy też postanowienia o przekazaniu świadectwa charakterystyki energetycznej i o stanie rozliczeń wobec wspólnoty, spółdzielni lub zarządcy. Takie postanowienia mają znaczenie przy późniejszej interpretacji i wykonaniu umowy.
Dokumenty potrzebne do przeprowadzenia transakcji
Zakres dokumentów zależy od rodzaju nieruchomości i sposobu jej nabycia. Dlatego w naszej kancelarii w Łodzi nie działamy według jednej sztywnej listy, lecz ustalamy wykaz dokumentów po analizie stanu prawnego.
Przy sprzedaży mieszkania najczęściej potrzebne są dane właściciela, numer księgi wieczystej i dokument potwierdzający tytuł prawny. Przy nieruchomości odziedziczonej lub darowanej dochodzą zaświadczenia podatkowe albo dokumenty spadkowe.
Jak sprawdzamy księgę wieczystą i tytuł prawny?
Weryfikacja zaczyna się od numeru księgi wieczystej i analizy jej działów. Analizujemy dział I księgi wieczystej, który identyfikuje lokal i udział w gruncie, dział II, który potwierdza właściciela, dział III, obejmujący roszczenia i ograniczenia, oraz dział IV, w którym ujawnione są hipoteki. Równolegle sprawdzamy dokument nabycia, na przykład wcześniejszy akt notarialny, prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia albo akt darowizny.
Jakie zaświadczenia są zwykle potrzebne?
Przy lokalu stanowiącym odrębną nieruchomość najczęściej przygotowuje się:
- wypis z rejestru gruntów,
- wypis z rejestru lokali,
- zaświadczenie z urzędu gminy o braku osób zameldowanych,
- zaświadczenie zarządcy o braku zaległości w opłatach eksploatacyjnych,
- świadectwo charakterystyki energetycznej,
- zaświadczenie o położeniu nieruchomości na obszarze zdegradowanym, objętym rewitalizacją lub w Specjalnej Strefie Rewitalizacji.
Przy sprzedaży domu potrzebne są zwykle także wypis z kartoteki budynków, czasem wyrys z mapy ewidencyjnej, zaświadczenie o przeznaczeniu działki w miejscowym planie zagospodarowania oraz informacja o objęciu uproszczonym planem urządzenia lasu. Przy spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu bywa potrzebne również zaświadczenie ze spółdzielni o przysługującym prawie. Świadectwo charakterystyki energetycznej sprzedający przekazuje kupującemu przy transakcji, więc dokument należy przygotować przed wyznaczeniem terminu. W przypadku planowanej sprzedaży mieszkania lub domu wykaz dokumentów ustala się dla konkretnej nieruchomości.
Jak przebiega sprzedaż mieszkania u notariusza krok po kroku?
Podpisanie aktu jest finałem procesu, a nie jego początkiem. Znaczenie ma wcześniejsze sprawdzenie danych, ponieważ projekt umowy można wtedy przygotować zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym i sposobem rozliczenia ceny. Przed podpisaniem notariusz upewnia się, że treść aktu jest zrozumiała i zgodna z wolą stron.
Przebieg czynności obejmuje zwykle:
- przekazanie danych stron i dokumentów nieruchomości,
- weryfikację księgi wieczystej oraz tytułu prawnego,
- przygotowanie projektu aktu notarialnego sprzedaży nieruchomości,
- odczytanie projektu aktu i wyjaśnienie skutków prawnych,
- złożenie podpisów przez strony.
Podpisy stron kończą czynność i nadają umowie moc prawną.
Rozliczenie ceny, PCC i wniosek wieczystoksięgowy
Na rynku wtórnym kupujący co do zasady płaci podatek od czynności cywilnoprawnych PCC w wysokości 2% wartości rynkowej nieruchomości, a notariusz oblicza go, pobiera przy podpisaniu aktu i przekazuje do urzędu skarbowego. Zakup pierwszego mieszkania lub domu na rynku wtórnym jest zwolniony z PCC, a zakup szóstego i każdego kolejnego lokalu mieszkalnego na jednej nieruchomości gruntowej podlega stawce 6% PCC. Transakcje z rynku pierwotnego opodatkowane VAT co do zasady nie podlegają PCC, z wyjątkiem zakupu szóstego i każdego kolejnego lokalu mieszkalnego na jednej nieruchomości gruntowej, który podlega 6% PCC. W akcie można także zawrzeć wniosek wieczystoksięgowy oraz ująć opłatę sądową za wpis własności, co porządkuje dalsze formalności. Sposób zapłaty ceny może polegać na przelewie, gotówce albo depozycie notarialnym, czyli wydaniu środków przez notariusza po spełnieniu ustalonego warunku.
Dlaczego ustala się wykaz dokumentów przed wizytą?
Wcześniejsza analiza pozwala przygotować akt odpowiadający konkretnej nieruchomości, a nie ogólnemu wzorowi. Dotyczy to obu stron, bo jeszcze przed spotkaniem wiadomo, jakie oświadczenia będą potrzebne, czy sprzedaż obejmuje lokal z księgą wieczystą, czy prawo spółdzielcze oraz czy planowany jest kredyt.
Elementy czynności przedstawia tabela:
| Weryfikacja księgi wieczystej | potwierdza własność, ograniczenia i hipoteki przed podpisaniem |
| Wykaz dokumentów dla danej sprawy | określa dokumenty potrzebne do przygotowania aktu |
| Projekt aktu przed terminem | pozwala sprawdzić cenę, terminy i sposób wydania lokalu |
| Wniosek wieczystoksięgowy w akcie | dotyczy zmiany wpisu po nabyciu |
Przy finansowaniu kredytem hipotecznym transakcję często poprzedza umowa przedwstępna. Forma aktu notarialnego nie jest obowiązkowa, ale ułatwia dochodzenie zawarcia umowy przyrzeczonej przed sądem. Termin podpisania i komplet dokumentów można potwierdzić z kancelarią.
Zasady sprzedaży mieszkania u notariusza
- Zawrzyj umowę sprzedaży mieszkania lub domu w formie aktu notarialnego, bo tylko wtedy transakcja jest ważna.
- Przygotuj wcześniej komplet dokumentów ustalony dla danej sprawy, w tym tytuł prawny, numer księgi wieczystej i wymagane zaświadczenia, w związku ze sprzedażą lokum.
- Sprawdź księgę wieczystą i podstawę własności w celu potwierdzenia właściciela oraz ustalenia hipotek i roszczeń.
- Ustal w akcie notarialnym cenę, termin zapłaty, sposób wydania nieruchomości i wniosek wieczystoksięgowy w celu rozliczenia transakcji.
- Uwzględnia się koszty i formę płatności, bo na rynku wtórnym kupujący co do zasady płaci 2% PCC, przy pierwszym mieszkaniu lub domu na rynku wtórnym obowiązuje zwolnienie z PCC, a w niektórych przypadkach stawka wynosi 6%; zapłata może nastąpić przelewem, gotówką lub przez depozyt notarialny.
FAQ
Czy kupujący zawsze musi zapłacić podatek PCC?
Nie. Na rynku wtórnym stawka wynosi zasadniczo 2% wartości rynkowej, lecz nabycie pierwszego mieszkania lub domu jest zwolnione. Notariusz oblicza i pobiera należny podatek przy akcie.
Jak można bezpiecznie rozliczyć cenę nieruchomości?
Strony mogą wybrać przelew, gotówkę albo depozyt notarialny. Przy depozycie notariusz przekazuje sprzedającemu środki dopiero po spełnieniu warunku wskazanego przez strony.
Czy umowę przedwstępną trzeba podpisać u notariusza?
Nie jest to obowiązkowe, także przy zakupie finansowanym kredytem hipotecznym. Akt notarialny daje jednak możliwość dochodzenia przed sądem zawarcia umowy przyrzeczonej.